#IkKanNietMeer
Ons ‘nieuwe’ kabinet wil zo’n 10 miljard bezuinigen op zorg. Want: ‘de zorg wordt onbetaalbaar, mede door de aanstaande tsunami van (hulpbehoevende) ouderen’. Grote woorden en doemscenario’s worden niet geschuwd om het volk te overtuigen.
Als we het in Nederland hebben over mensen die ziek zijn of een beperking hebben, vliegen vooral cijfers ons om de oren. Je zou bijna denken dat al die mensen het expres doen om ‘de hardwerkende Nederlander’ te pesten.
Participatiesamenleving als verkapte bezuinigingsmaatregel
Maar niemand in Den Haag steekt de hand in eigen boezem. Waarom zijn die kosten eigenlijk zo de pan uitgerezen? Heeft het misschien iets te maken met het moment waarop kabinet-Rutte II, waarin nota bene een sociaaldemocratische minister, het magische en door mij zo gehate woord ‘participatiesamenleving’ introduceerde? Het moment waarop de overheid zich terugtrok en burgers zelf hun verantwoordelijkheid moesten nemen?
Gevolgd door het uitbesteden van zoveel mogelijk.
Een voorbeeld uit eigen ervaring. Mijn huisarts en specialist vonden het niet verantwoord dat ik zelf nog langer (zwaar) huishoudelijk werk deed. Via de gemeente kreeg ik, na een keukentafelgesprek, een indicatie. Zelf zocht ik een hulp, we tekenden het gemeentelijke contract en zij kwam poetsen. Ik ontving het budget, betaalde haar maandelijks uit en samen ondertekenden we de urenregistratie. Eén consulent en één backoffice-ambtenaar waren genoeg.
Totdat de SVB (Sociale Verzekeringsbank) erbij kwam om het loon uit te betalen. En het CAK om de eigen bijdrage te innen. Waarna mijn zorgverzekeraar de eigen bijdrage weer vergoedde, omdat ik die had meeverzekerd.
Van twee betrokken ambtenaren naar een heel administratief circus. De hulp bleef gelijk. De administratie groeide, en de kosten dus ook.
Zorg als verdienmodel
Het is geen op zichzelf staand probleem. Gemeenten kregen meer taken (decentralisatie), maar hadden niet altijd de benodigde expertise. Dus worden externe organisaties en onderaannemers ingeschakeld. Via openbare aanbestedingen worden contracten steeds opnieuw verdeeld. Is de zorg ondermaats of te duur, dan volgt een nieuwe aanbesteding. Vaak blijven dezelfde mensen het werk doen, maar onder een andere bedrijfsnaam. Ondertussen verdwijnen vaste contracten en wordt er steeds vaker met zzp’ers gewerkt, wat de kosten verder opdrijft.
Als ons nieuwe kabinet werkelijk wil besparen, nu én in de toekomst, ligt hier een belangrijk deel van het antwoord. Stop met overal een verdienmodel van maken en neem als overheid de regie terug.
Ergens onderweg zijn we vergeten waar zorg eigenlijk om draait: mensen. Niet om directies, managers, interimmers, aanbestedingen, commissies, zorgcowboys, commerciële instellingen, investeerders en projectontwikkelaars. Iedere extra bestuurslaag kost geld, maar levert niet vanzelfsprekend extra of betere zorg op.
De echte oplossing
Misschien moeten we eens ophouden met roepen dat de zorg onbetaalbaar wordt en ons afvragen hoeveel van het beschikbare geld daadwerkelijk bij die zorg terechtkomt.
De voorgestelde stapeling van maatregelen pakt voor veel chronisch zieken dramatisch uit. Sinds de invoering van de participatiesamenleving is er al enorm bezuinigd op zorg. De zorgpremie steeg in de afgelopen 10 jaar met 53 procent. Tegelijkertijd worden steeds minder (noodzakelijke) hulpmiddelen en medicijnen vergoed en is de tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten geschrapt.
Bezuinigen op de zorg? Wij ‘zieken’ kunnen onze zorg al niet meer betalen.
